Eerste kolom
lidw zelfst.nw bijv.nw bijw voornaamw telw werkw voorz voegw part woordvorming
Syntaxis
direct naar: Grammatica    Morfologie    Syntaxis
zinsdeel enkelv zin sameng zin hoofdzin vraagzin bijvoeglijke/betrekkelijke bijzin complementszin bijwoordelijke bijzin
werkwoord naamvallen lidw zelfst nw bijv nw voornaamw telw bijw voorz voegw part woordvolgorde diversen
Grammatica//Synt/SyntVoeg3Onde


Voegwoorden


Onderschikkende voegwoorden

Een hoofdzin en een bijzin worden met elkaar verbonden door een onderschikkend voegwoord.

Nb. Betrekkelijke voornaamwoorden die ook een hoofdzin en een bijzin verbinden, worden niet tot de voegwoorden gerekend.

Dit betekent dat onderschikkende voegwoorden steeds tot bijwoordelijke bijzinnen inleiden.
Ze worden dan ook op dezelfde wijze onderscheiden:

tijd toen, terwijl, zolang als, nadat, totdat, voordat, zodra, wanneer, als 1) temporele bijzinnen = bijzinnen van tijd
oorzaak, reden omdat, doordat, aangezien, 2) causale bijzinnen = bijzinnen van reden en oorzaak
voorwaarde als 1), indien, tenzij, mits conditionele bijzinnen = voorwaardelijke bijzinnen
doel opdat, om te ... finale bijzinnen = bijzinnen van doel
gevolg zodat, (zo ...) dat consecutieve bijzinnen = gevolgaanduidende bijzinnen
toegeving hoewel, ook al, ondanks dat concessieve bijzinnen = bijzinnen van toegeving
vergelijking alsof, zoals, hoe ... des te, naarmate, dan comparatieve bijzinnen = bijzinnen van vergelijking
         
plaats waar     bijzin van plaats
omstandigheid terwijl, zonder dat, in plaats van dat     bijzin van omstandigheid
beperking behalve dat, voor zover     bijzin van beperking

1) Het voegwoord 'als' wordt in het Nederlands gebruikt zonder dat we ons er rekenschap van geven of de betekenis 'indien'/'onder de voorwaarde dat' danwel de betekenis 'wanneer'/'op het moment dat' bedoeld wordt. Daar komt nog bij dat bij de betekenis 'wanneer' vaak ook een zekere gevoelswaarde van 'indien' aanwezig is.
 

2) Het Nederlands kent ook nog het voegwoord 'want' dat nevenschikkend is. Dit blijkt uit de woordvolgorde die bij gebruik van 'want' in de hoofdzin en in de bijzin hetzelfde is.

 

 

Auteursrecht voorbehouden. Zie pagina Copyright


Betekenis:
Semantiek

l

Zin:
Syntaxis

l

Woord:
Morfologie

l

Letter:
Alfabet

l

Klank:
Fonologie

     

*

*

*

*

   

+

+

 

De bovenstaande zwarte sterren geven van elke pagina het niveau aan.

1 ster: cursusniveau
2 sterren: schoolniveau
3 sterren: studieniveau
4 sterren: gevorderd studieniveau

1 plus: beschouwing
2 plussen: overzicht

Alle onderwerpen worden in ieder geval op niveau 1 aan de orde.
Een zwart naar boven wijzend driehoekje geeft aan dat een onderwerp ook op een hoger niveau aan de orde komt.

De zwarte naar links en rechts wijzende gesloten driehoekjes in het midden van het scherm zijn links naar de volgende pagina van hetzelfde onderwerp op hetzelfde niveau.

Teksten met een gestippelde onderstreping zijn links en/of tooltips.

In het geval van een link wijzigt tevens de achtergrondkleur.