Eerste kolom
lidw zelfst.nw bijv.nw bijw voornaamw telw werkw voorz voegw part woordvorming
Syntaxis
direct naar: Grammatica    Morfologie    Syntaxis
zinsdeel enkelv zin sameng zin hoofdzin vraagzin bijvoeglijke/betrekkelijke bijzin complementszin bijwoordelijke bijzin
werkwoord naamvallen lidw zelfst nw bijv nw voornaamw telw bijw voorz voegw part woordvolgorde diversen
Grammatica//Synt/SyntMorf3


Zinsleer en Woordleer


Zinsleer (syntaxis) houdt zich bezig met de regels die gelden om woorden te ordenen tot betekenisvolle zinnen.
Woordleer (Morfologie) houdt zich bezig met de vormen die woorden kunnen aannemen.

De regels van de zinsleer beperken zich niet tot de ordening van de woorden in zinsdelen.
Deze regels strekken zich ook uit tot de woordvormen en dan vooral tot de vereiste naamval van de verbuigbare woorden en de vereiste tijd, aspect en wijze van de werkwoorden.

De belangrijkste regels die op grond van de betekenis van de zin bepalend zijn voor de woordvorm zijn de regels voor het werkwoord.
Dit wordt veroorzaakt door het feit dat het Grieks (in tegenstelling met het Nederlands) naast de aantonende wijs intensief gebruik maakt van de aanvoegende wijs, en doordat het Grieks aparte werkwoordsvormen gebruikt voor handelingen die durende of herhaald, dan wel eenmalig of afgerond zijn.

Minder ingrijpend zijn de regels voor het gebruik van de andere woordsoorten.
Het belang om daar aandacht aan te schenken komt steeds meer te liggen op het bespreken van het Griekse idioom in vergelijking met de wijze waarop in het Nederlands specifieke betekenissen vorm krijgen.

Strikt genomen zou een bespreking van de relatie tussen betekenis en woordvorm geordend moeten worden volgens de indeling naar zinsdelen en soorten zinnen binnen de zinsleer.
Het onpraktische daaraan is hoogstens dat voor zinsdelen als onderwerp, lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp dezelfde regels aan de orde zouden komen omdat deze zinsdelen in grote lijnen uit dezelfde soort woordgroepen kunnen bestaan.
In ieder geval is het zeer ongebruikelijk de relatie tussen betekenis en woordvorm aan de orde te stellen aan de hand van de zinsdelen.
De regels die gelden voor de relatie tussen betekenis en woordvorm worden als volgt geordend:
- het werkwoord
- hoofd- en bijzinnen
- naamvallen
- overige woordsoorten
- diverse idiomatische constructies:
= ontkennende zin

 

 


Auteursrecht voorbehouden. Zie pagina Copyright


Betekenis:
Semantiek

l

Zin:
Syntaxis

l

Woord:
Morfologie

l

Letter:
Alfabet

l

Klank:
Fonologie

     

*

*

*

*

   

+

+

 

De bovenstaande zwarte sterren geven van elke pagina het niveau aan.

1 ster: cursusniveau
2 sterren: schoolniveau
3 sterren: studieniveau
4 sterren: gevorderd studieniveau

1 plus: beschouwing
2 plussen: overzicht

Alle onderwerpen worden in ieder geval op niveau 1 aan de orde.
Een zwart naar boven wijzend driehoekje geeft aan dat een onderwerp ook op een hoger niveau aan de orde komt.

De zwarte naar links en rechts wijzende gesloten driehoekjes in het midden van het scherm zijn links naar de volgende pagina van hetzelfde onderwerp op hetzelfde niveau.

Teksten met een gestippelde onderstreping zijn links en/of tooltips.

In het geval van een link wijzigt tevens de achtergrondkleur.