Eerste kolom
lidw zelfst.nw bijv.nw bijw voornaamw telw werkw voorz voegw part woordvorming
  Syntaxis / Bijwoorden
direct naar: Grammatica    Morfologie    Syntaxis
zinsdeel enkelv zin sameng zin hoofdzin vraagzin bijvoeglijke/betrekkelijke bijzin complementszin bijwoordelijke bijzin
werkwoord naamvallen lidw zelfst nw bijv nw voornaamw telw bijw voorz voegw part woordvolgorde diversen
Grammatica//Synt/SyntBijw3Te


Syntaxis, bijwoorden


Te


Het Nederlandse woord 'te' komt voornamelijk voor als:
- voorzetsel van plaats: 'hij zit te paard', 'de firma is gevestigd te Amsterdam'.
- voorzetsel voor een infinitief: 'ik ben vergeten je te bellen', 'door hard te werken kom je verder'.
- bijwoord voor een bijvoeglijk naamwoord: 'de broek is te groot', 'hij komt te laat'.

Bij gebruik van 'te' als voorzetsel van plaats is er sprake van een bijwoordelijke bepaling.
Wordt 'te' gebruikt voor een infinitief dan is er sprake van een beknopte bijzin, een gesubstantiveerde bijzin of een werkwoordelijk deel van het gezegde.
In combinatie met een bijvoeglijk naamwoord is 'te' een onderdeel van het zinsdeel waartoe het bijvoeglijk naamwoord behoort.

Alleen in de situatie van 'te' als voorzetsel van plaats gebruikt het Grieks een overeenkomstige constructie met een voorzetsel, meestal σε.
 

Te gevolgd door een infinitief

Over het algemeen zal in het Grieks in deze situatie gebruik maken van een bijzin.

Enkele voorbeelden:

αρχίζει να βρέχει. het begint te regenen.
σε παρακαλώ να έρχεσαι στην ώρα σου. ik verzoek je voortaan op tijd te komen.


In de volgende situatie maakt het Grieks gebruik van de passieve vorm van het werkwoord om de algemene uitspraak vorm te geven:

μιλάει έτσι ώστε μόλις ακούγεται. hij spreekt zó, dat hij amper te verstaan is.
αυτο το κρασί δεν πίνεται. deze wijn is niet te drinken (lett.: deze wijn kan niet gedronken worden).

 

Te gevolgd door een bijvoeglijk naamwoord

Het Grieks kent twee methoden om aan dit gebruik van 'te' vorm te geven.

De ene methode is het gebruik van het bijwoord πολύ: heel, zeer erg, te.

είσαι πολύ μικρός για να καπνίζεις. je bent te jong om te roken.
είναι πολύ βαρύ για να το σηκώσω. het is voor mij te zwaar om op te tillen.


Eventueel gekoppeld aan een nadere omschrijving van de situatie.

καθυστέρησε για να προλάβει το τρένο. hij kwam te laat om de trein te halen.

 

De andere methode is het gebruik van speciale werkwoorden. Deze hebben vaak het voorvoegsel παρα-.

παραήπια χτες βράδυ. ik heb gisteren te veel gedronken.
παραείναι χοντρός. hij is te dik.

Soms ook ligt het Nederlandse 'te' besloten in de betekenis van het Griekse werkwoord.

αργώ να te laat komen
καθυστερώ te lang wachten/ aarzelen

 

 

 

 


© Auteursrecht voorbehouden. Zie pagina Copyright


Betekenis:
Semantiek

l

Zin:
Syntaxis

l

Woord:
Morfologie

l

Letter:
Alfabet

l

Klank:
Fonologie

     

*

*

*

*

   

+

+

 

De bovenstaande zwarte sterren geven van elke pagina het niveau aan.

1 ster: cursusniveau
2 sterren: schoolniveau
3 sterren: studieniveau
4 sterren: gevorderd studieniveau

1 plus: beschouwing
2 plussen: overzicht

Alle onderwerpen worden in ieder geval op niveau 1 aan de orde.
Een zwart naar boven wijzend driehoekje geeft aan dat een onderwerp ook op een hoger niveau aan de orde komt.

De zwarte naar links en rechts wijzende gesloten driehoekjes in het midden van het scherm zijn links naar de volgende pagina van hetzelfde onderwerp op hetzelfde niveau.

Teksten met een gestippelde onderstreping zijn links en/of tooltips.

In het geval van een link wijzigt tevens de achtergrondkleur.