Eerste kolom
lidw zelfst.nw bijv.nw bijw voornaamw telw werkw voorz voegw part woordvorming
  Syntaxis / Bijwoorden
direct naar: Grammatica    Morfologie    Syntaxis
zinsdeel enkelv zin sameng zin hoofdzin vraagzin bijvoeglijke/betrekkelijke bijzin complementszin bijwoordelijke bijzin
werkwoord naamvallen lidw zelfst nw bijv nw voornaamw telw bijw voorz voegw part woordvolgorde diversen
Grammatica//Synt/SyntBijw3Er


Syntaxis, bijwoorden, Er


Het Nederlands maakt veelvuldig gebruik van het bijwoord 'er'.
Het Grieks heeft hiervoor geen vast equivalent.

Bij het gebruik van het Nederlandse 'er' worden verschillende functies onderscheiden, die nogal door elkaar heen lopen en waarover de verschillende publicaties verschillende opvattingen over hebben. Door het ontbreken van een vergelijkbaar woord is dit voor het Grieks allemaal weinig interessant. Het probleem is echter om de juiste vertaling van de Nederlandse te bepalen.Om een beetje structuur te geven onderscheiden we hier de volgende functies:


locaal het woord 'er' kan vervangen worden door 'hier' of 'daar' zonder dat de zin al te veel van betekenis verandert. context
  de mensen gooien er hun rommel neer. οι άνθρωποι ρίχνουν τα σκουπίδια τους. de mensen gooien hun rommel in het park.
  we kunnen er niet blijven wonen. δεν μπορούμε να μείνουμε. we kunnen niet in de flat blijven wonen.
  er wordt gedanst. χορεύουν. er wordt hier gebruikt als onbepaald voornaamwoord.
noodzakelijk vervanging leidt tot een andere betekenis en weglating tot een ongrammaticale zin.  
  er is iemand gevallen. έπεσε κάποιος. iemand ligt op het trottoir; een omstander geeft commentaar.
  hij ziet er moe uit. φαίνεται κουρασμένος.  
kwantitatief in combinatie met een hoeveelheidaanduiding.  
  ik heb er nog maar drie. έχω μόνο τρία ακόμα. twee mensen delen op straat folders uit; zegt de een:
  popo, ik heb er nog een stuk of tien. ποπό, έχω ακόμα καμιά δεκάρια. zegt de ander:


Verder komt het woordje 'er' nog voor in combinaties met een voorzetsel of bijwoord: erop, erover, erbij, erheen ed.
Het is dan onderdeel van voorzetselvoorwerp, bijwoordelijke of bijvoeglijke bepaling.


bijwoordelijke bepaling     context
  hij viel eraf. έπεσε απ αυτό. hij viel van zijn paard.
  hij legde het erop. το έβαλε σ αυτό. hij legde het boek op de tafel.
  hierdoor kwam hij te laat. γιαυτό καθυστέρησε. door een lekke band was hij te laat.
voorzetselvoorwerp      
  hij rekent erop. υπολογίζει σ αυτό. morgen zal de leverancier een pakketje afleveren.
  ik verwonder me erover. απορώ μαυτή. ik verwonder me over zijn gedrag.
  ik trek me eruit terug. αποχωρώ απ αυτή. ik trek me uit het bedrijf terug.
bijvoeglijke bepaling      
  de vreugde erover η χαρά γι αυτήν men is blij met de overwinning.
  de kosten daarvan το κόστος αυτής de kosten van het onderhoud van een gebouw
  zijn antwoord daarop η απάντησή του σ αυτήν zijn antwoord op de vraag van de rechter

In een negatieve zin kan 'er' samen met de ontkenning 'niet' de vorm 'nergens' aannemen.

 


Auteursrecht voorbehouden. Zie pagina Copyright


Betekenis:
Semantiek

l

Zin:
Zinsleer

l

Woord:
Woordleer

l

Letter:
Alfabet

l

Klank:
Uitspraak

     

*

*

*

*

   

+

+

 

De bovenstaande zwarte sterren geven van elke pagina het niveau aan.

1 ster: cursusniveau
2 sterren: schoolniveau
3 sterren: studieniveau
4 sterren: gevorderd studieniveau

1 plus: beschouwing
2 plussen: overzicht

Alle onderwerpen worden in ieder geval op niveau 1 aan de orde.
Een zwart naar boven wijzend driehoekje geeft aan dat een onderwerp ook op een hoger niveau aan de orde komt.

De zwarte naar links en rechts wijzende gesloten driehoekjes in het midden van het scherm zijn links naar de volgende pagina van hetzelfde onderwerp op hetzelfde niveau.

Teksten met een gestippelde onderstreping zijn links en/of tooltips.

In het geval van een link wijzigt tevens de achtergrondkleur.