Eerste kolom
zinsdeel enkelv zin sameng zin hoofdzin vraagzin bijvoeglijke/betrekkelijke bijzin complementszin bijwoordelijke bijzin
werkwoord naamvallen lidw zelfst nw bijv nw voornaamw telw bijw voorz voegw part woordvolgorde diversen
Morfologie / Telwoorden / Breuken  
direct naar: Grammatica    Morfologie    Syntaxis
lidw zelfst.nw bijv.nw bijw voornaamw telw werkw voorz voegw part woordvorming
Grammatica//MorfTelw3BreuVerv


Breuken, vervolg


Stambreuken

De stambreuk 1/2 wordt meestal weergegeven door het zelfstandig gebruik van het bijvoeglijk naamwoord μισός (half): το μισό (de helft).
Een enkele keer wordt 1/2 weergegeven door het zelfstandig gebruikte bijvoeglijke naamwoord bij het hoofdtelwoord twee: το ένα δεύτερο.
Het rangtelwoord bij 1/2 is ook μισός (half). Μισός wordt verbogen als καλός.

De stambreuken (1/3, 1/4, 1/5 etc.) worden gevormd door zelfstandig gebruik van het rangtelwoord: το τρίτο, το τέταρτο, το πέμπτο κλπ.

Bij de stambreuken (1/3, 1/4, 1/5 en 1/10) wordt voor het hoofdtelwoord één soms niet de vorm ένα, maar εν gebruikt: το εν τρίτο (één derde).

Soms wordt bij de stambreuken het getal 1 weggelaten (vooral bij 1/4).

το τρίτο του οικοπέδου een derde van het perceel
το  τέταρτο του μέτρου een kwart meter
το τέταρτο του κιλού een half pond
een kwart kilo
een kwart liter

Nb1. από τους παρόντες ξέρω περίπου τους μισούς (van de aanwezigen ken ik ongeveer de helft).
Nb2. Het woord μισός wordt ook gebruikt ter versterking van scheldwoorden:

ένας βλάκας και μισός een ongelofelijke sufferd
μια στρίγγλα και μισή een enorm kreng
ένα ζώον και μισό een ongelofelijke oen

In vaste uitdrukkingen wordt ipv το μισό het oude woord voor 'helft' gebruikt: το ήμισυ. Bijvoorbeeld:

το έτερον ήμισυ de wederhelft
κατά το ήμισυ voor de helft


Gemengde getallen

Er bestaat geen genitiefvorm van τρεισήμισι en τεσσερισήμισι. Om in deze lacune te voorzien, kan men de afzonderlijke onderdelen van het getal afzonderlijk benoemen: ένα δοχείο τριών κιλών και μισού (een vat van drie en een halve liter).

Aangezien de hoofdtelwoorden op -μισι vooral gebruikt worden in kloktijden (στις τρεισήμισι, om half vier) en als leeftijdsaanduiding voor jonge kinderen (ένα παιδί δυόμισι χρονών, een kind van tweeënhalf), komen ze navenant weinig voor als aanduiding van getallen boven de 12,5. Bij grotere getallen gebruikt men meestal het rangtelwoord μισός:

εβδομήνδα πέντε κιλά και μισό vijfenzeventig en een halve kilo
εικοσιτέσσερις ώρες και μισή vierentwintig en een half uur

 

 

 

 

 

 

 


© Auteursrecht voorbehouden. Zie pagina Copyright
 

.



 

 

Semantiek
Betekenisleer

l

Syntaxis
Zinsleer

l

Morfologie
Woordleer

l

Alfabet

l

Fonologie

     

*

*

*

*

   

+

+

De bovenstaande zwarte sterren geven van elke pagina het niveau aan.

1 ster: cursusniveau
2 sterren: schoolniveau
3 sterren: studieniveau
4 sterren: gevorderd studieniveau

1 plus: beschouwing
2 plussen: overzicht