zinsdeel enkelv zin sameng zin hoofdzin vraagzin bijvoeglijke/betrekkelijke bijzin complementszin bijwoordelijke bijzin
werkwoord naamvallen lidw zelfst nw bijv nw voornaamw telw bijw voorz voegw part woordvolgorde diversen
Morfologie / Partikels
direct naar: Grammatica    Morfologie    Syntaxis
lidw zelfst.nw bijv.nw bijw voornaamw telw werkw voorz voegw part woordvorming
Grammatica//MorfPart3


Partikels en tussenwerpsels


Partikels

Partikels zijn kleine onverbuigbare woorden die over het algemeen een speciale unieke functie in de zin vervullen.
Het Nederlandse woordje 'te' in 'te groot' zou als partikel kunnen worden gezien. Het wordt in het Nederlands echter tot de bijwoorden gerekend.
 

Het gebruik van partikels in het Grieks en in het Nederlands stemt niet overeen.

 

Tussenwerpsels

Tussenwerpsels zijn onverbuigbare woorden of woordgroepen die los van een zinsverband worden gebruikt. Bijvoorbeeld: h, ach, pardon, goedemorgen, hoor, bah, ja, nee.
Klanknabootsingen behoren ook tot de tussenwerpsels: boem, pats, kukeleku.

 

Hierna volgt een overzicht van enkele kleine onverbuigbare woorden.
Nb. Sommige woorden zijn hier opgenomen, hoewel zij  tot een andere woordsoort gerekend worden.
Dit is gedaan omdat zij op het eerste gezicht weinig van partikels verschillen.

 

Het

Het woord 'het' kan zowel een lidwoord als een persoonlijk voornaamwoord zijn. Het kan echter ook als onbepaald voornaamwoord worden gebruikt. 

Er

Het woord 'er' is eigenlijk een bijwoord.

Te

Het woord 'te' is eigenlijk een bijwoord.

Men

Het woord 'men' is eigenlijk een onbepaald voornaamwoord .
 

Θα

Het partikel θα wordt gebruikt voor de werkwoordsvormen van de toekomend tijd.
Dit kan zowel een enkelvoudige als een samengestelde zin betreffen.
Zie ook:
- hoofdzin ingeleid door het partikel θα
- syntaxis en futurum.

Να

Het woord να komt in verschillende situaties voor:
- als partikel kan het een hoofdzin inleiden;
- als voegwoord kan het een bijzin inleiden;
- als partikel kan het onderdeel uitmaken van een voegwoord:  για να (om te, opdat), ώστε να (zodat), ώσπου να (totdat), πριν να (voordat), σαν να (alsof);
- als partikel/ tussenwerpsel kan het de functie van een aanwijzend voornaamwoord hebben: ziedaar, hier, daar.

Μεν

Het partikel μεν wordt in de hoofdzin gebruikt in combinatie een nevenschikkend voegwoord om een tegenstelling te benadrukken.

Δε

Het woord δε kan de volgende functies hebben:
- als bijwoord: ontkenning, δε of δεν: niet;
- als partikel: benadrukking van een tegenstelling: echter;
- als als voegwoord: inleiding van een bijzin die een tegenstelling aanduidt: maar.

Bijvoorbeeld:

δεν το ξέρει. hij weet het niet.
ο δε μαθητής άκουγε προσεκτικά. de leerling echter luisterde aandachtig.
εμείς μεν φύγαμε, εκείνοι δε μείνανε. wj zijn weggegaan, maar zj zijn (nog) gebleven.

Ας

Het partikel ας is een overblijfsel van een vorm van het werkwoord αφήνω (laten).
Het vormt daarom steeds een inleiding tot een aansporende, toegevende of wensende zin.

ας στήσουμε τη σκηνή εδώ πέρα. laten we hier de tent maar opzetten.
ας έρθει κι ο Πέτρος. laat Piet ook maar komen.
ας είναι. het zij zo.

Πιο

Het bijwoord πιο komt alleen in de betekenis 'meer' of 'meest' voor in vergelijkingen.

Πιο

Het bijwoord πιο komt voor in combinatie met bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden om de vergrotende (meer) of overtreffende (meest) trap aan te duiden.

Δα

Het partikel δα wordt gebruikt ter versterking van een τόσος met verkleinwoord of een uitspraak.

τη γνώριζει από τόσο δα κοριτσάκι. hij kent haar vanaf dat ze zo'n klein meisje was.
έλα δα, μην κάνεις έτσι. kom op nou, stel je niet aan!
δεν είναι δα και τίποτα σπουδαίο. het is toch helemaal niet belangrijk.

 

 

 


Auteursrecht voorbehouden. Zie pagina Copyright
 
 

Semantiek

l

Syntaxis

l

Morfologie

l

Alfabet

l

Fonologie

     

*

*

*

*

   

+

+

De bovenstaande zwarte sterren geven van elke pagina het niveau aan.

1 ster: cursusniveau
2 sterren: schoolniveau
3 sterren: studieniveau
4 sterren: gevorderd studieniveau

1 plus: beschouwing
2 plussen: overzicht