zinsdeel enkelv zin sameng zin hoofdzin vraagzin bijvoeglijke/betrekkelijke bijzin complementszin bijwoordelijke bijzin
werkwoord naamvallen lidw zelfst nw bijv nw voornaamw telw bijw voorz voegw part woordvolgorde diversen
Morfologie / Bijvoeglijk naamwoord
direct naar: Grammatica    Morfologie    Syntaxis
lidw zelfst.nw bijv.nw bijw voornaamw telw werkw voorz voegw part woordvorming
op -ος op -ης op -υς op -ων diversen trappen van vergelijking
Grammatica//MorfBijv3is


Bijvoeglijke naamwoorden op -ής, -ης en -άς

 

Deze bijvoeglijke naamwoorden worden verbogen volgens één van de paradigma's:
1. op -ής, -ιά, -ί: σταχτής
2a. op -ης, -α, -ικο: τεμπέλης
2b. op -άς, -ού, -άδικο: φωνακλάς
3.
op -ής, -ής, -ες: αφελής
4.
op ώδης, -ώδης, -ώδες: βλακώδης
5. op -ης, -ης, -ες: επιμήκης
6. op -ης, -ης, -ες: φρενήρης


        -ής, -ιά, -ί -ης, -α, -ικο -άς, -ού, -άδικο -ής, -ές -ώδης,  -ώδες -ης, -ες -ης, -ες
                     
mann ev nom.   σταχτής τεμπέλης φωνακλάς αφελής βλακώδης επιμήκης φρενήρης
    gen.   σταχτιού τεμπέλη φωνακλά αφελούς βλακώδους επιμήκους φρενήρους
    acc.   σταχτή τεμπέλη φωνακλά αφελή βλακώδη επιμήκη φρενήρη
    voc.   σταχτή τεμπέλη φωνακλά αφελή βλακώδη(ς) επιμήκη φρενήρη
  mv nom.   σταχτιοί τεμπέληδες φωνακλάδες αφελείς βλακώδεις επιμήκεις φρενήρεις
    gen.   σταχτιών τεμπέληδων φωνακλάδων αφελών βλακωδών επιμήκων φρενήρων
    acc.   σταχτιούς τεμπέληδες φωνακλάδες αφελείς βλακώδεις επιμήκεις φρενήρεις
    voc.   σταχτιοί τεμπέληδες φωνακλάδες αφελείς βλακώδεις επιμήκεις φρενήρεις
                     
vr ev nom.   σταχτιά τεμπέλα φωνακλού αφελής βλακώδης επιμήκης φρενήρης
    gen.   σταχτιάς τεμπέλας φωνακλούς αφελούς βλακώδους επιμήκους φρενήρους
    acc.   σταχτιά τεμπέλα φωνακλού αφελή βλακώδη επιμήκη φρενήρη
    voc.   σταχτιά τεμπέλα φωνακλού αφελή βλακώδη επιμήκη φρενήρη
  mv nom.   σταχτιές τεμπέλες φωνακλούδες αφελείς βλακώδεις επιμήκεις φρενήρεις
    gen.   σταχτιών - φωνακλούδων αφελών βλακωδών επιμήκων φρενήρων
    acc.   σταχτιές τεμπέλες φωνακλούδες αφελείς βλακώδεις επιμήκεις φρενήρεις
    voc.   σταχτιές τεμπέλες φωνακλούδες αφελείς βλακώδεις επιμήκεις φρενήρεις
                     
onz ev nom.   σταχτί τεμπέλικο φωνακλάδικο αφελές βλακώδες επίμηκες φρενήρες
    gen.   σταχτιού τεμπέλικου φωνακλάδικου αφελούς βλακώδους επιμήκους φρενήρους
    acc.   σταχτί τεμπέλικο φωνακλάδικο αφελές βλακώδες επίμηκες φρενήρες
    voc.   σταχτί τεμπέλικο φωνακλάδικο αφελές βλακώδες επίμηκες φρενήρες
  mv nom.   σταχτιά τεμπέλικα φωνακλάδικα αφελή βλακώδη επιμήκη φρενήρη
    gen.   σταχτιών τεμπέλικων φωνακλάδικων αφελών βλακωδών επιμήκων φρενήρων
    acc.   σταχτιά τεμπέλικα φωνακλάδικα αφελή βλακώδη επιμήκη φρενήρη
    voc.   σταχτιά τεμπέλικα φωνακλάδικα αφελή βλακώδη επιμήκη φρενήρη
        asgrauw lui schreeuwerig naïef stompzinnig langwerpig krankzinnig


Bijvoeglijke naamwoorden
 op -ής, -ιά, -ί: σταχτής

De bijvoeglijke naamwoorden die tot het paradigma van σταχτής behoren, duiden kleuren aan. Ze zijn meestal afgeleid van zelfstandige naamwoorden. Bijvoorbeeld: σταχτής (asgrauw) van σταχτή (as).

Zoals σταχτής gaan onder meer ook.

βυσσινής cerise van βύσσινο morel
πορτοκαλής oranje van πορτοκάλι sinaasappel
καφετής koffie-bruin van καφέ koffie
τριναταφυλλής rose van τριαντάφυλλο roos

Het paradigma σταχτής is in feite identiek aan dat van παχύς. Het enige verschil is de spelling van de nominativus, accusativus en vocativus enkelvoud mannelijk (-η in plaats van -υ) en van de nominativus, accusativus en vocativus enkelvoud onzijdig (in plaats van -υ).


Bijvoeglijke naamwoorden
 op -ης, -α, -ικο: τεμπέλης respectievelijk -άς, -ού, -άδικο: φωνακλάς

In het Grieks worden zelfstandige naamwoorden die een karaktereigenschap aanduiden, gebruikt als bijvoeglijke bepaling: η τεμπέλα φοιτήτρια (de luie studente, letterlijk: de luiaard studente) en omgekeerd.

Aangezien levende wezens per definitie mannelijk of vrouwelijk zijn, kan deze constructie niet zo maar toegepast worden op onzijdige zelfstandige naamwoorden. Dit wordt opgelost door het toevoegen van het suffix -ικο aan de onzijdige vormen van het bijvoeglijk naamwoord.

Bij paroxytone zelfstandige naamwoorden wordt het suffix toegevoegd aan de stam van het enkelvoud, bij oxyone zelfstandige naamwoorden wordt het suffix toegevoegd aan de stam van het meervoud. Bijvoorbeeld:

paroxytoon ο τεμπέλης
η τεμπέλα
οι τεμπέληδες
de luiaard τεμπέλης
τεμπέλα
τεμπέλικο
lui
oxytoon ο καταφερτζής
η καταφερτζού
οι καταφερτζήδες
de handigerd καταφερτζής
καταφερτζού
καταφερτζήδικο
handig
  ο φωνακλάς
η φωνακλού
οι φωνακλάδες
de schreeuwlelijk φωνακλάς
φωνακλού
φωνακλάδικο
blèrend

Als τεμπέλης gaan:

τσιγκούνης gierig gierigaard   γκρινιάρης zeurend zeurpiet
κλαψιάρης huilerig huilebalk   παραπονιάρης klagend klagend
ψυλομύτης snobistisch snob   μικρούλης klein kleintje

Als καταφερτζής/ φωνακλάς gaan:

φαγάς schrokkend veelvraat τζαμπατζής bietsend bietser
καβγατζής ruziënd ruzieschopper      

Naar analogie van deze onzijdige uitgangen op -ικο worden soms nieuwe bijvoeglijke naamwoorden gevormd:

κλαψιάρης κλαψιάρα κλαψιάρικο huilebalk huilerig levert κλαψιάρικος jengelend
καψούρης καψούρα καψούρικο dweper verliefd levert καψούρικος liefdesziek
  καψούρικα τραγούδια smartlappen      
μερακλής μερακλού μερακληδικό liefhebber bevlogen levert μερακλήδικος voortreffelijk
  μερακλήδικος καφές een heerlijk bakje koffie    


Bijvoeglijke naamwoorden
 op -ής, -ές: αφελής

Zoals αφελής gaan onder meer ook:

διεθνής internationaal   σαφής duidelijk
πρωτοετής eerstejaars   επικερδής lucratief
ακριβής precies   δημοφιλής populair
αληθής waar   πολυτελής luxueus


Bijvoeglijke naamwoorden
 op -ώδης, -ώδες: βλακώδης

Als βλακώδης gaan:

στοιχιώδης elementair   ιδεώδης ideaal
θορυβώδης lawaaierig   θεμελιώδης fundamenteel
χαώδης chaotisch      


Bijvoeglijke naamwoorden
 op -ης, -ες: επιμήκης

Als επιμήκης gaan:

συνήθης gebruikelijk   κακοήθης kwaadaardig
αυθάδης brutaal   κλινήρης bedlegerig


Bijvoeglijke naamwoorden
 op -ης, -ες: φρενήρης

Als φρενήρης gaat:

πλήρης vol      

 

 


© Auteursrecht voorbehouden. Zie pagina Copyright
 
 

Semantiek
Betekenisleer

l

Syntaxis
Zinsleer

l

Morfologie
Woordleer

l

Alfabet

l

Fonologie

     

*

*

*

*

   

+

+

De bovenstaande zwarte sterren geven van elke pagina het niveau aan.

1 ster: cursusniveau
2 sterren: schoolniveau
3 sterren: studieniveau
4 sterren: gevorderd studieniveau

1 plus: beschouwing
2 plussen: overzicht