Eerste kolom
zinsdeel enkelv zin sameng zin hoofdzin vraagzin bijvoeglijke/betrekkelijke bijzin complementszin bijwoordelijke bijzin
werkwoord naamvallen lidw zelfst nw bijv nw voornaamw telw bijw voorz voegw part woordvolgorde diversen
Inleiding / Fonologie / Klemtoonverschuiving
direct naar: Grammatica    Morfologie    Syntaxis
lidw zelfst.nw bijv.nw bijw voornaamw telw werkw voorz voegw part woordvorming
fonologie klinker comb's mede- klinkers medekl. comb's palata-lisering assimi-latie slot-ν klinker deletie accent en klemtoon klemtoon verschuiving accent regels homo-niemen letter-grepen
Grammatica//Fono/FonoAcce3Vers


Accentverschuiving



Niet alleen bij extra lettergrepen of de toevoeging van enclitica aan zelfstandige naamwoorden treedt accentverschuiving op. Ook andere verbuigingsvormen hebben dit effect. Bijv. ο άνθρωπος (de mens) του ανθρώπου (van de mens). Deze schijnbare uitzondering op de limitatieregel is alleen vanuit historisch perspectief verklaarbaar. In het Oudgrieks hebben niet alle klinkers dezelfde lengte. Net als in het Nederlands zijn er korte en lange klinkers. De α, ι en υ konden zowel lang als kort zijn. De ο en ε waren kort, de ω en η lang. De klinkercombinaties ει en ου waren lang. Voor de limitatieregel tellen lange klinkers voor twee. Bij ανθρώπου staat het accent dus niet op de α maar op de ω (de α zou als vijfde klinker tellen). Deze vorm van accentverschuiving treedt bij veel zelfstandige naamwoorden op, alsmede bij bijvoeglijke naamwoorden die als zelfstandig naamwoord worden gebruikt:

de uitgang ου
  ο άνθρωπος de mens του ανθρώπου van de mens
  το πρόσωπο de persoon του προσώπου van de persoon
  πλούσιος rijk πλουσίου van rijke (ev)
de uitgang ων
  ο άνθρωπος de mens των ανθρώπων van de mensen
  ο Έλληνας de Griek των Ελλήνων van de Grieken
  πλούσιος rijk πλουσίων van rijke (mv)
de uitgang ους
  ο άνθρωπος de mens τους ανθρώπους de mensen, acc.
  το έδαφος het grondgebied του εδάφους van het grondgebied
  ο πλούσιος de rijke τους πλουσίους de rijken, acc.
de uitgang εις
  η κυβέρνηση de regering οι κυβερνήσεις de regeringen
de uitgang η
  το έδαφος het grondgebied τα εδάφη de grondgebieden

Ook als de limitatieregel niet in het geding is, treedt bij veel zelfstandige naamwoorden accentverschuiving op.
Deze komen bij de verbuiging van zelfstandige naamwoorden aan de orde.

 


Auteursrecht voorbehouden. Zie pagina Copyright


Semantiek
Betekenisleer

l

Syntaxis
Zinsleer

l

Morfologie
Woordleer

l

Alfabet

l

Fonologie

     

*

*

*

*

   

+

+

De bovenstaande zwarte sterren geven van elke pagina het niveau aan.

1 ster: cursusniveau
2 sterren: schoolniveau
3 sterren: studieniveau
4 sterren: gevorderd studieniveau

1 plus: beschouwing
2 plussen: overzicht